Uygulamanın Amacı
Geri dönüştürülmüş termoplastiklerin başarıyla kullanılabilmesinin anahtarı, partiden partiye tutarlı kalitedir. Hammaddenin bilinçli seçimi, teknolojik bilgi birikimi ve titiz bir proses ve kalite izleme ile bu tutarlılık birincil (virgin) malzeme seviyesine çıkarılabilir.
Proses ve kalite izlemede laboratuvar plaka presleri devreye girer: sıcak pres ile kalıplama (compression molding), test numunesi veya numune kesmek için kullanılacak homojen ve izotropik levhalar üretmenin tanımlı bir yöntemidir. Üretim sürecine birkaç basit test eklemek, kalite sisteminizi profesyonelleştirmede önemli bir adımdır.
Görseller: Fontijne Presses
Uygulanan Testler
Erime Akış İndeksi (MFI)
MFI, bir termoplastik polimerin eriyiğinin akış kolaylığının ölçüsüdür ve özellikle poliolefinlerde yaygın kullanılır. Geri dönüştürülmüş PE ve PP parçacıklarıyla (regrind) yapılan testler, parçacıklar önce levha halinde preslenip sonra parçalara kesilerek MFI ölçümünde kullanıldığında, ölçüm değerlerinin standart sapmasının belirgin biçimde düştüğünü göstermektedir. Böylece sonuçlar daha az dağılır ve daha güvenilir olur; tekrar ölçüm ihtiyacı azaldığı için zaman ve maliyet tasarrufu sağlanır.
Alternatif yöntem, parçacıkları ekstrüde edip granüle ederek granülleri MFI testinde kullanmaktır. Standart sapma açısından biraz daha iyi sonuç verir, ancak çok daha zahmetli ve pahalıdır. MFI testinin kendisi için Erime Akış İndeksi (MFI/MFR) Nedir? makalemize bakabilirsiniz.
Fourier Dönüşümlü Kızılötesi Spektroskopisi (FTIR)
FTIR, kendine özgü kızılötesi spektrumlarına dayanarak geri dönüştürülmüş termoplastiklerdeki farklı polimerleri ve safsızlıkları tespit eder. Test yöntemine bağlı olarak 50–120 µm kalınlığında ince levhalar kullanılır; bu levhalar bir laboratuvar plaka presiyle kolayca ve mükemmel kalitede preslenebilir.
Yoğunluk
Yoğunluk (ρ = m/V), birim hacimdeki kütleyi ölçer. Uygun bir numune, hava kabarcığı hapsolmasını en aza indirecek şekilde granüllerden preslenen bir levhadan alınabilir. Yoğunluk polimerlerin kristal yapısına bağlıdır; kristalleşme aşamasındaki soğuma hızı (yarı) kristalin termoplastiklerin özelliklerini büyük ölçüde etkilediği için soğutma aşamasında soğuma hızı daha sıkı kontrol edilmelidir.
Görsel Tespit
Görsel tespit, hammaddede çapraz bağlı PE, silikon veya metal gibi safsızlıkların bulunup bulunmadığını ya da ekstrüzyon/granülasyon sonrası malzemedeki kirlenmeyi kontrol ederek elek (mesh) filtre boyutunu optimize etmek için kullanılır. Laboratuvar plaka presi, görsel inceleme için kullanılacak levha veya ince tabakayı hazırlamanın esnek ve kullanımı kolay bir yoludur. Gerekirse preslenmiş tabaka ısıtılıp şişirilerek gerçek film üfleme prosesi simüle edilebilir.
End of Waste (EoW) ve XRF Taraması
End of Waste (EoW), belirli şartları sağlayan bir atık malzemenin artık atık olarak değil, yeni üretim prosesleri için hammadde olarak sınıflandırılması durumunu ifade eder. Geri dönüşümcüler, geri kazanılmış malzemeyi analiz etmeli ve REACH, RoHS veya POP gibi ilgili ürün mevzuatına uygunluğu kanıtlamalıdır. Bunun için Plastics Recyclers Europe (PRE) tarafından geliştirilen PRE-1000-2 standardı kullanılabilir. X-ışını floresansı (XRF), PRE aracıyla ilk tarama olarak uygulanır; düşük maliyetli bir numune hazırlama yöntemi, granülleri laboratuvar presiyle küçük bir levha halinde preslemektir.
Sertifikasyon
EuCertPlast sertifikası, geri dönüşümcüye, tesislerinde işlenen tüketici sonrası (post-consumer) plastiklerin en iyi uygulamalara ve çevreye saygıyla işlendiği konusunda tedarikçilere ve müşterilere güvence verir. Uygulama notunun yayımlandığı tarihte (Eylül 2024), EuCertPlast ve RecyClass’ın geri dönüşümcü sertifikasyonunun geleceği konusunda anlaştığı ve iki denetim şemasının RecyClass Geri Dönüşüm Prosesi Sertifikasyonu (RecyClass Recycling Process Certification) altında birleştirileceği duyurulmuştur.
Mare’de İlgili Ekipman
Bu uygulamada kullanılan laboratuvar plaka presleri, Mare Endüstriyel Cihazlar’ın temsil ettiği Fontijne Presses serilerinde bulunur. İhtiyacınıza uygun pres için Laboratuvar Preslerimize göz atabilir veya fiyat teklifi isteyebilirsiniz.
Bu içerik, Fontijne Presses tarafından yayımlanan uygulama notundan Türkçeye uyarlanmıştır. Orijinal metin: fontijnepresses.com/news/testing-methods-for-recycled-thermoplastics/